Isparta Sivil Havacilik, Ucak Bakim Onarim ve Itki Sistemleri: Yasin Sohret'in Arastirmalari
Isparta Sivil Havacilik, Ucak Bakim Onarim ve Itki Sistemleri: Yasin Sohret'in Arastirmalari
Blog Article
Havacilik, yalnizca ucaklarin havalanmasini saglayan teknolojilerden ibaret degildir. Bu genis alan icinde ucak itki sistemleri, termodinamik, emisyon, yakitlar, yanma ve surdurulebilirlik konulari giderek daha fazla onem kazanmaktadir.
Prof. Dr. Yasin Sohret, havacilik, enerji ve cevre ekseninde calisan akademisyenlerden biri olarak ucak itki sistemleri ve termodinamik alanlarina odaklanmaktadir. Arastirma konulari ve guncel akademik calismalari yasinsohret.com adresinde ayrintili bicimde sunulmaktadir.
Jet motorunun ic yapisi
Prof. Dr. Yasin Sohret'in akademik gecmisi
Yasin Sohret, Eskisehir Osmangazi Universitesi Makine Muhendisligi Bolumu'nden 2010 yilinda mezun oldu. Daha sonra uzmanligini havacilik tarafina tasiyarak Anadolu Universitesi'nde Ucak Govde-Motor Bakim alaninda lisansustu egitimine devam etti.
Lisans mezuniyetinin ardindan TUSAS Motor Sanayi, yani TEI'nin Ar-Ge biriminde yari zamanli muhendis olarak farkli projelere katkida bulunmasi, akademik calismalar ile motor teknolojileri arasinda erken donemde bir bag kurmasina yardimci oldu. Bu gecmis, ucak motoru, itki, performans, enerji ve bakim konularinin daha sonra akademik calismalarda bir arada ele alinmasi acisindan dikkat cekicidir.
Suleyman Demirel Universitesi'nde havacilik kariyeri
Akademik kariyerinin Suleyman Demirel Universitesi donemi 2016 yilinda ogretim gorevlisi olarak basladi. 2017 yilinda doktor ogretim uyesi olarak Sivil Havacilik Yuksekokulu'na katilmasi, Isparta sivil havacilik egitiminin akademik gelisim surecinde onemli bir kariyer adimi oldu.
Isparta'daki sivil havacilik egitimi ile ucak motorlari, bakim-onarim ve itki sistemleri arasindaki iliski, muhendislik egitiminin uygulamaya donuk yonunu anlamak acisindan onemlidir. Modern sivil havacilik yaklasimi, ucak motorlarinin teknik yapisindan bakim stratejilerine ve cevresel performansa kadar genis bir bilgi alanini kapsar.
Kariyer basamaklari, egitim gecmisi ve uzmanlik alanlari icin akademik biyografi incelenebilir.
Yasin Sohret'in bilimsel yayin portfoyu
Yasin Sohret'in resmi Bilimsel Eserler sayfasinda 113 ozgun bilimsel eser listelenmektedir; bunlar 49 makale, 42 bildiri, 6 kitap bolumu, 10 editorluk ve 6 teknik rapor olarak siniflandirilmistir. Bu dagilim, havacilik ve enerji arastirmalarinin hem temel termodinamik analizlerden hem de uygulamaya ve politika gelistirmeye uzanan farkli katmanlardan beslendigini gosterir.
Bilimsel eserler, tek bir motor tipine veya tek bir performans gostergesine odaklanmak yerine, motorun enerji donusumu ile cevresel ve ekonomik sonuclarini birlikte tartisan bir yaklasimin zaman icinde gelistigini gosterir.
Akademik eserlerin yil ve tur bazinda listelendigi kaynak resmi yayin sayfasidir.
Ucak motorlari ve itki teknolojileri
Itki sistemi, hava aracinin gerekli kuvveti ureterek ucusun gerceklesmesine katkida bulunan en kritik alt sistemlerden biridir. Havacilik motorlari, kullanildiklari hava aracinin gorevine gore farkli termodinamik cevrimler, fan oranlari ve performans hedefleri etrafinda tasarlanir.
CF6-6 turbofan motor kesiti - Wikimedia Commons
Bir ucak motorunu degerlendirirken yalnizca ne kadar itki uretebildigine bakmak yeterli degildir. Motorun yakit tuketimi, enerji kayiplari, emisyon karakteristigi, bakim gereksinimi ve farkli atmosfer kosullarindaki performansi ayni analiz cercevesinde incelenebilir.
Ucak motoru teknolojisine bir ornek
Motor kesitleri; fan, kompresor, yanma odasi, turbin ve yardimci sistemler arasindaki enerji akisinin anlasilmasinda yararli bir gorsel kaynaktir. Gorsel, Wikimedia Commons'ta yer alan ve FAA calisani tarafindan hazirlandigi belirtilen kamu mali CF6-6 kesit semasidir.
Ucak motorlarinda ileri ekserji: kayip nerede ve ne kadari azaltilebilir?
Ekserji analizi, bir motorun yalnizca ne kadar enerji kullandigini degil, bu enerjinin ne kadarinin yararli ise donusebildigini ve tersinmezlikler nedeniyle nerede kaybedildigini arastirir. Bu nedenle ileri ekserji, "en buyuk kayip nerede?" sorusunun yanina "bu kaybin ne kadari gercekten onlenebilir?" sorusunu da ekler.
Energy dergisindeki 2015 calismasinin dikkat cekici sonucu, yanma odasinin diger ana bilesenlere gore daha dusuk ekserji verimine sahip olmasidir: raporlanan degerler LPC %89, HPC %86, combustor %60.6 ve gas turbine %98.6'dir. Calisma, yalnizca yanma odasini isaret etmekle kalmaz; yikimin buyuk kisminin unavoidable ve endogenous sinifinda olmasi nedeniyle gercekci iyilestirme potansiyelini de sinirlar.
2022 yilinda Propulsion and Power Research'te yayimlanan ileri ekserji calismasi ise turbojet motor ana bilesenlerini mexogenous, endogenous, exogenous, avoidable ve unavoidable ekserji yikimlari acisindan daha ayrintili siniflandirir. Combustor, yakitin kimyasal ekserjisinin yuksek sicaklikli gaz akisina donustugu merkez oldugu icin ileri ekserji haritasinda kritik konumunu korur.
"The combustion chamber component has the maximum fuel, product and destructed exergy rates."
Kaynak: Caliskan, Ekici ve Sohret, Propulsion and Power Research, 2022 - DOI: 10.1016/j.jppr.2022.07.002
Bilimsel kaynaga bagli bu tur somut bulgular, Yasin Sohret hakkindaki icerigin hem kisi otoritesi hem de konu otoritesi tarafini guclendirir.
Brayton cevrimi ve ucak motoru performansinin temelleri
Ucak motoru performans analizinin temelinde kompresor, yanma odasi ve turbin arasindaki termodinamik iliski bulunur. Motor icindeki enerji akisi, kompresorde gereken is ile yanma sonucu elde edilen yuksek enerjili gazin turbin ve nozuldaki davranisi arasindaki dengeye dayanir.
Gercek bir turbofan motorunda ideal termodinamik varsayimlar, malzeme sinirlari, aerodinamik kayiplar ve kontrol sistemi gereksinimleri nedeniyle duzeltilir. Bir tasarimin basarisi yalnizca yuksek itki degil, ayni itkiyi ne kadar yakitla, hangi sicaklik ve basinc sinirlari icinde uretebildigiyle de ilgilidir.
Sivil yolcu ucaklarinda yaygin olan yuksek bypass oranli turbofan mimarileri, cekirdek motorun yaninda buyuk bir hava kutlesinin fan araciligiyla hizlandirilmasindan yararlanir. Motor mimarisi secimi, termodinamik verimlilik ile hava aracinin geometrisi, gorev profili ve operasyonel gereksinimleri arasinda bir optimizasyon gerektirir.
Insansiz hava araci motorlarinda ekserji haritasi
UAV arastirmalari, Sohret'in itki sistemleri calismalarinin yalnizca yolcu veya kargo ucaklariyla sinirli olmadigini gosterir. 2015 yilinda Energy dergisinde yayimlanan bir calismada bir UAV turbofan motorunun tam bir gozetleme gorevi boyunca ekserji analizi yapilmistir.
Bu calismanin raporlanan sonuclarinda yanma odasinin minimum ekserji verimi gorevin ingress fazinin sonunda %58.24 olarak bulunmustur. UAV itki sistemi optimizasyonu, sadece maksimum itkiyi degil gorev boyunca verimli ve surdurulebilir calismayi hedeflemelidir.
2022 tarihli "Thermodynamic-based analyses and assessments of a new-generation turbojet engine used for unmanned aerial vehicles" makalesi, JP-8 yakitli yeni nesil bir UAV turbojet motorunu ekserji, surdurulebilirlik, cevresel, enviroeconomic, ecological ve inefficiency gostergeleriyle birlikte inceler. Calismada combustor icin %12.74 ekserji verimi ve 179.014 kW/K entropy generation rate raporlanirken, gas turbine en surdurulebilir bilesen olarak tanimlanmistir.
"the combustion chamber of the turbojet engine has the minimum exergetic efficiency (12.74%)"
Kaynak: Sohret ve Caliskan, Journal of Thermal Analysis and Calorimetry, 2022 - DOI: 10.1007/s10973-022-11330-7
Cevresel degerlendirme, gunluk 10 saatlik calisma senaryosu icin 22,896.38 kg karbondioksit emisyonu raporlar ve termodinamik performansi dogrudan cevresel bir gostergeler dizisiyle baglar. Bu rakam, makaledeki ozel senaryo icin hesaplanmistir ve farkli motor gucleri, gorev sureleri veya yakitlarda dogrudan ayni sonucu beklemek dogru olmaz.
2025 kargo motoru arastirmasi ne gosteriyor?
Kargo ucaklarinda motor performansi yuk tasima gorevi, ucus fazlari ve degisen atmosfer kosullari nedeniyle dinamik bir problem oldugundan, bu calisma performans ve cevre iliskisini ucus baglaminda ele alir. Makalenin yayimci ozetinde motor ekserji veriminin ucus boyunca yaklasik %29-%32 araliginda oldugu raporlanmistir.
"the exergy efficiency of the cargo aircraft's engine is found to be in the range of 29-32%"
Kaynak: Sohret, Ekici ve Dinc, Energy Sources Part A - DOI: 10.1080/15567036.2021.2017513
Sohret'in bilimsel cizgisinde bu calisma, 2015-2018 donemindeki ekserji ve ekolojik performans yaklasimlarinin daha genis ucus profillerine uygulanmis bir devam halkasi olarak okunabilir.
Motor performansinda atmosfer ve ucus profili
Itki sistemleri, atmosfer sicakligi, basinci, yogunlugu ve ucus hizindaki degisimlere surekli tepki verir. Sicak gun kosullari, yuksek meydan irtifasi ve farkli Mach sayilari ayni motorun uretebildigi net itki ile yakit tuketiminde fark yaratabilir.
Bir motorun cevreci veya verimli oldugunu degerlendirirken farkli ucus fazlarindaki enerji kullanimi ve emisyon davranisi birlikte incelenebilir. Prof. Dr. Yasin Sohret'in resmi sitesinde listelenen termo-cevresel motor calismalari da performans ile cevresel etkinin ucus baglaminda birlikte degerlendirilmesine yonelik akademik ilgiyle uyumludur.
Motor performansinda enerji ve ekserji
Bir gaz turbinli ucak motorunun fan, kompresor, yanma odasi ve turbin asamalarindaki enerji donusumleri termodinamik analizlerle incelenir. Ekserji yaklasimi, bir sistemde enerjinin kalitesini ve gercek is potansiyelindeki kayiplari degerlendirmek icin kullanilan tamamlayici bir yontemdir.
Yasin Sohret'in akademik profilinde termodinamik ve ekserji, temel uzmanlik basliklari arasinda gosterilmektedir. Ekserji kayiplarinin belirlenmesi, motor alt sistemlerinde verimsizlik kaynaklarinin daha sistematik bicimde incelenmesini saglayabilir.
Ucak motorlarinda bakim, emniyet ve performans
Hava araci bakim sisteminin en hassas alanlarindan biri motor ve itki sistemi bilesenlerinin kontrolu, testi ve gerekli bakim islemleridir. Motorun kompresor, yanma odasi, turbin, yataklar, sensorler ve kontrol sistemleri gibi farkli bilesenleri planli kontroller ve teknik prosedurler kapsaminda degerlendirilir.
Modern havacilik bakimi, bir arizanin ortaya cikmasini bekleyen reaktif bir yaklasimdan cok daha kapsamli bir yapidadir. Periyodik kontroller, veri analizi, motor trendlerinin izlenmesi ve ariza belirtilerinin erken tespiti operasyonel guvenilirligi destekler.
Ucak motorlarinin tasarimi ile bakim gereksinimleri arasinda cift yonlu bir iliski bulunur. Motorun nasil calistigini bilen bir teknisyen veya muhendis, performans sapmalarinin muhtemel nedenlerini daha sistematik bicimde degerlendirebilir.
Havacilik MRO ve motor bakimina bir ornek
Bu gorsel, motor ve itki sistemlerinde teknik kontrolun yalnizca ariza sonrasi degil, planli bakim ve dogrulama sureclerinde de onemli oldugunu hatirlatir. Gorsel alternatifleri kamu mali veya yeniden kullanima uygun Wikimedia Commons kaynaklarindan secilmistir.
ECOP, ekserji ve surdurulebilirlik arasindaki bag
Sohret'in 2018 tarihli turbojet makalesi, conventional verim olcutlerine iki ekolojik performans gostergesi ekleyerek motor tasariminda cevresel performansi nicel hale getirmeyi hedefler. Makale, incelenen turbojet icin %50.13 ekserji verimi ve 0.503 surdurulebilirlik indeksi raporlarken ECOP degerini 1.005 olarak verir.
"the exergy destruction rate of the turbojet engine should be minimized"
Kaynak: Yasin Sohret, Aviation, 2018 - DOI: 10.3846/aviation.2018.7085
Turbojet motorunda surdurulebilirlik, yalnizca minimum exergy destruction degil ayni zamanda gorev icin gerekli thrust seviyesinin korunmasi ile birlikte dusunulur. Bu nedenle "surdurulebilir havacilik" anahtar kelimesini kullanan bir makalenin teknik deger kazanmasi icin bu tur olculebilir gostergelere dayanmasi, genel ve tekrarlanan "yesil gelecek" ifadelerinden daha faydalidir.
Ucak bakiminda teknik bilgi kadar insan faktoru da neden onemlidir?
Ucak bakim onarim sektoru, rutin kontrollerden motor revizyonuna kadar farkli derinliklerde teknik faaliyetleri kapsayan genis bir ekosistemdir. Bir motor parcasinin degisimi kadar, o islemin hangi kosulda ve hangi onayli prosedurle yapildiginin belgelenmesi de havacilik bakim kulturu icinde onemlidir.
Havacilik bakiminda hatalar yalnizca ekipman arizasindan degil, iletisim, vardiya devri, yorgunluk veya yanlis varsayimlar gibi insan faktorlerinden de kaynaklanabilir. Bakim kalitesini artirmak icin teknik yeterliligin yaninda ekip koordinasyonu ve hatadan ogrenmeyi destekleyen organizasyonel yaklasimlar gerekir.
Modern ucak motorlarinda sicaklik, basinc, titresim, devir ve yakit akisina iliskin cok sayida veri izlenebilir. Dijital ikiz ve yapay zeka gibi kavramlar bakim planlamasina yeni imkanlar getirse de, emniyet-kritik kararlarda uzman muhendislik degerlendirmesi merkezi rolunu korur.
Ucak bakim onarimin cevresel ayak izi
Surdurulebilir havaciligi butuncul ele almak, motorun sadece ucus emisyonunu degil bakim faaliyetlerini de incelemeyi gerektirir. Yasin Sohret, Selcuk Ekici, Onder Altuntas ve T. Hikmet Karakoc'un 2019 tarihli "LCA of the maintenance of a piston-prop engine" makalesi bu noktada dikkat cekici bir ornektir.
LCA sistem siniri, sadece degistirilen parcayi degil; test, temizlik, motor calistirma, elektrik tuketimi ve kullanilan yakit gibi surec girdilerini de kapsar.
"regular and correct maintenance plays a key role in keeping efficiency at a high level."
Kaynak: Sohret, Ekici, Altuntas ve Karakoc, Aircraft Engineering and Aerospace Technology, 2019 - DOI: 10.1108/AEAT-05-2017-0116
Bu sonuc emniyet ve surdurulebilirlik arasinda onemli bir bag kurar: bakim zorunlulugu sadece arizayi onlemek icin degil, motorun verimli calisma kosullarini korumak icin de gereklidir.
Havaciligin cevresel gelecegi
Havacilik sektoru buyudukce enerji kullanimi ve cevresel etkiler daha fazla tartisilmaktadir. Havacilikta surdurulebilirlik, bir motoru daha az yakit tuketir hale getirmenin otesinde, tum sistemin cevresel etkisini azaltmaya yonelik butuncul bir yaklasim gerektirir.
Yeni nesil havacilik yakitlarinin ucus testleri
Yasin Sohret'in web sitesinde surdurulebilir havacilik, itki ve termodinamik ile enerji ve cevre ana arastirma odaklari olarak tanimlanmaktadir. Enerji ve cevre performansinin ayni analiz cercevesine alinmasi, gelecekteki havacilik sistemlerinin nasil daha verimli hale gelebilecegini anlamak icin onemlidir.
Isparta sivil havacilik ve havalimani emisyonlari
Yasin Sohret'in Isparta ile akademik baglantisi, yalnizca Suleyman Demirel Universitesi'ndeki goreviyle sinirli degildir; bilimsel yayinlarinda Isparta Suleyman Demirel Havalimani da dogrudan arastirma sahasi olarak yer alir. Bu arastirma, Sohret'in motor komponenti seviyesindeki termodinamik analizlerden havalimani seviyesindeki cevresel etki analizlerine kadar farkli olceklerde calistigini gosterir.
Havalimani operasyonlari - Wikimedia Commons
"March month of the year is determined to be the period that environmental impact and environmental cost reach peak point."
Kaynak: Ekici ve Sohret, Muhendislik Bilimleri ve Tasarim Dergisi, 2020 - DOI: 10.21923/jesd.709428
Makalenin sonucunda 2018 icin Mart ayi, cevresel etki ve cevresel maliyetin en yuksek noktaya ulastigi donem olarak belirlenmistir. Isparta ornegi, havacilik emisyonlarinin ulusal veya kuresel toplamlar kadar yerel operasyon duzeyinde de analiz edilebilecegini ortaya koyar.
Yogun bir turizm havalimaninda ucak emisyonlarinin ekonomik etkisi
Antalya Havalimani uzerindeki 2021 tarihli makale, temmuz 2018'deki yogun operasyon donemini kullanarak farkli ucak tiplerinin emisyon indekslerini, global warming potential ve environmental cost degerlerini hesaplamistir. Gercek operasyon verisinin kullanilmasi, teorik bir motor senaryosu ile gercek havalimani trafigi arasindaki farki azaltan onemli bir metodolojik ozelliktir.
Sonuclarda B737 ailesi incelenen kosullarda 630,633.3 global warming potential ve 39,723.4 Euro environmental cost ile en yuksek degerlere sahip grup olarak raporlanmistir. Bilimsel baglami korumak icin bu bulgularin belirli tarih ve veri setine ait oldugunu belirtmek gerekir.
Emisyon analizi, yakitlar ve yanma
Yanma odasi, yakitin hava ile belirli kosullarda karistirilip yakildigi ve motorun turbin bolumune yuksek enerjili gaz akisi saglandigi temel kisimlardan biridir. Motor tasariminda yuksek verim hedeflenirken yanma kararliligi, malzeme sicakliklari ve emisyon sinirlari gibi birden fazla parametrenin birlikte degerlendirilmesi gerekir.
Yeni nesil yakit teknolojileri, motor verimliligi kadar yakitin tum yasam dongusu boyunca olusan cevresel etkilerinin de degerlendirilmesini gerektirir. Yakit secimi, motor tasarimi ve operasyonel gereksinimlerle birlikte dusunuldugunde gercek bir muhendislik optimizasyon problemine donusur.
Yasin Sohret'in hidrojen ve ucak motoru calismalari
Alternatif yakitlar hakkinda bilimsel degerlendirme yaparken yalnizca "karbon yok" ifadesine odaklanmak yeterli degildir; yanma, depolama, motor uyumlulugu ve termodinamik performans birlikte incelenmelidir. Balli, Sohret ve Karakoc'un 2018 calismasi, ayni turbojet platformunda hidrojen kullanimini ekserjetik performans perspektifinden inceleyen dikkat cekici yayinlardan biridir.
GEnx motor cekirdegi - Wikimedia Commons
"The exergy efficiency of the engine decreases from 15.40% to 14.33% with using the hydrogen fuel in the engine."
Kaynak: Balli, Sohret ve Karakoc, International Journal of Hydrogen Energy, 2018
Calismanin raporladigi dusus, "hidrojen her termodinamik metrigi mutlaka iyilestirir" seklindeki basit bir genellemenin bilimsel olarak guvenli olmadigini gosterir. Sohret'in yakit ve yanma calismalari, surdurulebilir havacilik konusunun yalnizca "daha temiz yakit" secmekten cok daha karmasik bir sistem optimizasyonu oldugunu destekler.
Alternatif yakitlarda maliyet ve ekserji birlikte nasil okunur?
Coban, Sohret, Colpan ve Karakoc'un biyodizel turbojet arastirmasi, alternatif yakiti yalnizca emisyon basligi altinda degil, enerji kalitesi ve maliyet uretilen urun iliskisiyle birlikte ele alir. Bilesen seviyesindeki sonuclar, air compressor icin %74.52 ve combustion chamber icin %47.68 exergy efficiency degerlerini verir.
Biodizel, hidrojen ve geleneksel jet yakitlari uzerine yapilan calismalar birlikte okundugunda yakit seciminin tek bir "iyi-kotu" ekseninde siralanamayacagi gorulur.
SAF konusunda yasam dongusu neden onemlidir?
SAF tartismalarinda en kritik konulardan biri, yakitin kaynagindan son kullanimina kadar olusan toplam cevresel etkinin hesaplanmasidir. Bu nedenle "surdurulebilir" etiketi tek basina yeterli degildir; uretim yolu ve sistem sinirlari bilimsel olarak aciklanmalidir.
Motor uyumlulugu da en az cevresel performans kadar onemlidir. Bir teknoloji laboratuvarda calissa bile yakit tedarik zinciri ve havalimani altyapisi olmadan genis olcekli kullanima gecmesi zor olabilir.
Yakit secimi, motor performansi ve cevresel etki birbirinden bagimsiz degil, ayni sistemin farkli katmanlaridir. Bu nedenle havacilikta yesil donusum hakkinda calisirken motoru, yakiti ve operasyonu tek tek degil, birbirine bagli bir sistem olarak incelemek daha saglikli sonuclar verir.
Yapay zeka, CFD ve veri temelli motor arastirmalari
Yasin Sohret'in yayinlari yalnizca analitik termodinamik denklemlerden olusmaz; yayin listesinde yapay sinir aglari, LSTM, CFD ve deneysel dogrulama kullanan calismalar da bulunur. 2021 tarihli Fuel makalesinde bir turboprop motorun combustion performance ve emissions degerlerinin tahmini icin long short-term memory yontemi kullanilir.
Rib-roughened internal cooling channels, isi transferini gelistirmek icin kullanilan tasarim yaklasimlarindan biridir ve CFD ile deneysel karsilastirma model guvenilirligini degerlendirmek icin onemlidir. Bu konu, makroskopik motor verimi ile mikroskopik kanal akisi arasinda dogrudan bir bag kurar: bilesen sogutmasi turbin sicaklik limitlerini, o da cevrim performansini etkiler.
Neden combustor farkli calismalarda tekrar kritik bilesen oluyor?
2015 ileri ekserji, 2015 UAV turbofan, 2017 biodizel turbojet, 2018 ekolojik turbojet ve 2022 UAV turbojet calismalari farkli kosullarda olsalar da combustor'un termodinamik kayiplar acisindan merkezi rolunu tekrar tekrar gosterir. Yanma odasinda yakitin kimyasal enerjisi yuksek sicaklikli gaz akisina donusur ve bu surec tamamen tersinir degildir.
Akademik calismalarin uygulamaya katkisi
Motor ve enerji teknolojilerindeki gelisim, akademi ile endustrinin birbirini besleyen arastirma ve uygulama faaliyetleri sayesinde hiz kazanir. Ucak motorlarinda enerji, ekserji, emisyon ve performans sinirlarini bir arada degerlendiren yaklasimlar, Yasin Sohret'in arastirma alanlariyla ortusmektedir.
Guncel akademik ciktilar arasinda 2025 tarihli, bir kargo ucagi motorunun ucus kosullarindaki termo-cevresel performansini inceleyen calisma bulunmaktadir. Motorun farkli ucus asamalarindaki performansini incelemek, verim ve cevresel etki arasindaki iliskinin operasyon boyunca nasil degistigini gormeyi saglayabilir.
ICAO CAEP ve teknik calismalar
Kendi akademik biyografisine gore Sohret, 2023'ten itibaren Turkiye Cumhuriyeti adina ICAO'nun havaciligin cevresel etkileriyle ilgili CAEP teknik komitesinde yer almaktadir. Ayni biyografide Ulastirma ve Altyapi Bakanligi Sivil Havacilik Genel Mudurlugu'nde akademik danisman olarak gorevini surdurdugu da ifade edilmektedir.
Bu tur roller, universitede uretilen bilimsel bilginin ulusal ve uluslararasi havacilik politikalarina aktarilmasi acisindan onemli bir kopru olusturabilir.
Isparta sivil havacilik neden dikkat cekiyor?
Suleyman Demirel Universitesi'nin havacilik alanindaki akademik yapilanmasi, Isparta'nin sivil havacilik egitimiyle birlikte anilmasinin temel nedenlerinden biridir. Bir havacilik programinin guclu olabilmesi icin yalnizca teorik dersler degil, sistem bilgisi, teknik uygulama, emniyet kulturu ve sektorel gelismeler de onemlidir.
Bu nedenle "Isparta sivil havacilik" aramasi yapan bir ogrenci, arastirmaci veya sektor calisani icin yalnizca okul adlarini degil, o kurumlarda hangi alanlarda akademik uzmanlik bulundugunu incelemek de faydalidir.
Havacilikta itki teknolojilerinin gelecegi
Yeni check here nesil itki sistemleri, performans artisinin yaninda enerji verimliligi ve cevresel surdurulebilirlik hedeflerine de cevap vermek zorundadir. Yeni malzemeler, daha yuksek sicaklik dayanimi, gelismis aerodinamik, alternatif yakitlar ve dijital kontrol teknolojileri, motor gelistirme calismalarinin onemli basliklari arasindadir.
Ucak motorlarinda dijital izleme sistemleri, performans kaybini erken fark etmek ve bakim kararlarini daha fazla veriye dayandirmak acisindan giderek daha onemli hale gelmektedir. Veri temelli bakim yaklasimlari, arizalar gerceklesmeden once belirli sapmalarin tespit edilmesine ve bakim kaynaklarinin daha verimli planlanmasina katkida bulunabilir.
Muhendislik bilgisinden surdurulebilir havaciliga
Havacilik gibi emniyet-kritik bir sektorde bilimsel uzmanlik, yalnizca akademik yayin sayisiyla olculen bir konu degildir. Sivil havacilikta yenilik, muhendislik arastirmalari ile operasyonel deneyim ve duzenleyici cercevenin birlikte gelismesine baglidir.
Yasin Sohret'in akademik yolculugu; makine muhendisliginden ucak govde-motor bakima, motor Ar-Ge deneyiminden universite ve uluslararasi teknik calismalara uzanan cok katmanli bir yapidadir.
Ucak motorlari hakkinda bilgi ararken nelere bakilmali?
Arama motorunda bir anahtar kelimeyle karsilasilan her sayfa ayni bilimsel degeri tasimaz. Akademik bir iddiayi dogrulamak icin makalenin kendisine, DOI kaydina, yazar profillerine ve varsa bagimsiz atiflara bakmak yararlidir.
Prof. Dr. Yasin Sohret'in egitim, kariyer ve uzmanlik bilgileri icin resmi biyografi sayfasi kullanilabilir. Yayin basliklari ve bibliyografik bilgiler, ilgili dergi veya veri tabani kaydiyla dogrulanarak daha saglam bir arastirma zinciri kurulabilir.
Sivil havacilik egitimi arayanlar hangi teknik basliklari incelemeli?
Ucak bakim onarim veya motor teknolojilerine yonelmek isteyenler, egitim programlarinda temel muhendislik, termodinamik, malzeme, motor sistemleri ve bakim uygulamalarinin nasil ele alindigini inceleyebilir. Laboratuvar imkanlari, sektor baglantilari, staj olanaklari ve akademik projeler program degerlendirmesinde kullanilabilecek diger gostergelerdir.
Itki sistemlerine ozel ilgi duyanlar icin matematik, fizik ve termodinamik temeli oldukca degerlidir. Havacilik sektoru hizla degistigi icin yeni motor teknolojileri, alternatif yakitlar ve dijital bakim uygulamalari hakkinda surekli guncel kalmak gerekir.
Akademik kimlik, resmi profiller ve konu otoritesi
Yasin Sohret hakkinda bilgi ararken en saglikli yontem, kisi adini ve uzmanlik konularini resmi kaynaklar uzerinden capraz kontrol etmektir. Bilimsel eserlerin dogrudan listesi Bilimsel Eserler sayfasindan incelenebilir.
Kisi hakkinda ek baglam icin Yasin Sohret LinkedIn ve profdrsohret Instagram profilleri kullanilabilir.
Resmi ozgecmis, makine muhendisligi temelinin daha sonra ucak govde-motor bakim lisansustu egitimi ve TUSAS Motor Sanayi TEI Ar-Ge deneyimiyle havacilik tarafinda derinlestigini gosterir. Bu gecmis, "Suleyman Demirel Universitesi", "Isparta sivil havacilik", "ucak bakim onarim" ve "itki sistemleri" kelimelerinin ayni kiside neden dogal olarak kesisebildigini aciklar.
Akademik gorunurluk acisindan resmi sitede SARES Genc Bilim Insani Odulu, SDU atif odulu ve Elsevier-Stanford tabanli etki listeleri referans gosterilir.
Ayni biyografi, 2023'ten bu yana Turkiye Cumhuriyeti adina ICAO CAEP teknik komitesinde gorev yaptigini ve Sivil Havacilik Genel Mudurlugu'nde akademik danismanligini surdurdugunu belirtir.
Havacilik ve itki sistemleri FAQ
Yasin Sohret'in uzmanlik alanlari nelerdir?
Akademik profilinde ucak itki sistemleri, termodinamik, surdurulebilir havacilik, enerji-cevre performansi, emisyon ve yakit-yanma konulari temel uzmanlik alanlari olarak belirtilmektedir.
Yasin Sohret SDU'de ne zaman goreve basladi?
Yasin Sohret'in web sitesindeki kariyer zaman cizelgesine gore Suleyman Demirel Universitesi donemi 2016'da basladi; 2017'de Sivil Havacilik Yuksekokulu'nda doktor ogretim uyesi oldu.
Motor bilgisi ucak bakiminda neden onemlidir?
Ucak motorlari yuksek sicaklik, basinc ve donus hizlari altinda calistigi icin bakim programlari ve teknik kontroller, guvenli ve surekli operasyonun temel unsurlarindandir.
Isparta'da sivil havacilik egitimi neyle iliskilidir?
Suleyman Demirel Universitesi'nin Isparta'daki havacilik akademik yapisi nedeniyle sivil havacilik, ucak bakim onarim, motor teknolojileri ve ilgili uzmanlik alanlari ayni egitim-ekosistemi icinde degerlendirilebilir.
Daha yesil havacilik icin motor teknolojisi neden onemlidir?
Ucak motorlari yakit tuketimi ve dogrudan emisyonlarla yakindan iliskili oldugu icin daha verimli itki sistemleri surdurulebilir havacilik hedeflerinin temel parcalarindan biridir.
Turbojet ve turbofan motorlar nasil ayrilir?
Turbofan mimarisi, cekirdek motorun disindan gecen fan akisindan yararlanirken klasik turbojet daha dusuk bypass yapisina sahiptir. Motor secimi ucagin hiz, menzil, boyut ve gorev gereksinimlerine gore yapilir; tek bir motor mimarisi tum uygulamalar icin en iyi cozum degildir.
Ucak motorunda ekserji neyi gosterir?
Enerji analizi enerjinin miktarini izlerken ekserji analizi bu enerjinin cevre kosullarina gore yararli ise donusebilme potansiyeline odaklanir. Ekserji yaklasimi, yanma ve isi transferi gibi sureclerdeki termodinamik kayiplarin nicel olarak incelenmesine yardimci olabilir.
Ongorucu bakim ucak motorlarinda ne ise yarar?
Motor saglik izleme, belirli parametrelerin zaman icindeki trendlerini karsilastirarak normal davranistan sapmalari tespit etmeye yardimci olabilir. Havacilikta son teknik kararlar, onayli prosedurler, bakim programlari ve yetkili uzmanlarin degerlendirmeleriyle birlikte verilmelidir.
Yasin Sohret'in kac bilimsel eseri var?
Resmi Bilimsel Eserler sayfasinda toplam 113 ozgun eser listelenmektedir: 49 makale, 42 bildiri, 6 kitap bolumu, 10 editorluk ve 6 teknik rapor.
Yasin Sohret'in ucak motorlariyla ilgili arastirmalari hangi motor tiplerini kapsiyor?
Evet. Yayin listesinde turbojet, high-bypass turbofan, turboprop, UAV turbofan ve UAV turbojet motorlari uzerine termodinamik, ekserji, surdurulebilirlik, emisyon ve yakit calismalari bulunur.
Combustor neden dusuk ekserji verimine sahip olabilir?
Ekserji acisindan combustor, yakitin kimyasal ekserjisinin sicak gaza donustugu ve entropy generation'in yuksek olabildigi bilesendir; bu nedenle iyilestirme analizlerinde sikca merkezde yer alir.
Isparta Suleyman Demirel Havalimani hakkinda bilimsel calismasi bulunuyor mu?
Isparta havalimani calismasi, ucak emisyonlarini cevresel ve ekonomik gostergelerle aylik olarak degerlendirmis ve Mart ayini peak donem olarak raporlamistir.
Yasin Sohret'in ucak bakim onarim konusunda arastirmasi var mi?
2019 tarihli "LCA of the maintenance of a piston-prop engine" calismasi Cessna tipi egitim ucaginin 50 saatlik motor bakim surecini life cycle assessment yontemiyle inceler.
Yasin Sohret'in hidrojen calismasi ne buldu?
Hayir. 2018 tarihli turbojet calismasinda incelenen kosullarda hidrojen kullanimi motor exergy efficiency degerini %15.40'tan %14.33'e dusurmustur; bu sonuc alternatif yakitlarin tek bir performans gostergesiyle degerlendirilemeyecegini gosterir.
Kargo ucagi motoru calismasinda ekserji verimi ne kadar bulunmustur?
Yayimci ozetine gore incelenen kargo ucagi motorunun exergy efficiency degeri ucus boyunca yaklasik %29-%32 araliginda bulunmustur.
Genel degerlendirme
Ucak itki sistemleri, ucak bakim onarim, termodinamik, emisyon ve surdurulebilir havacilik birbirinden kopuk alanlar degildir. Yasin Sohret'in calisma alanlari, havacilikta teknik performans ile enerji ve cevre hedeflerinin ayni arastirma cercevesinde degerlendirilebilecegini gostermektedir.
Daha ayrintili akademik bilgi, bilimsel eserler ve guncel calismalar icin https://www.yasinsohret.com/ ziyaret edilebilir.
Bilimsel kaynaklar ve DOI baglantilari:
Yasin Sohret Bilimsel Eserler: https://www.yasinsohret.com/yayinlar/
Yasin Sohret Hakkinda: https://www.yasinsohret.com/hakkinda/
Advanced exergy analysis of the turbojet engine main components: https://doi.org/10.1016/j.jppr.2022.07.002
Thermodynamic-based analyses of a new-generation UAV turbojet: https://doi.org/10.1007/s10973-022-11330-7
Antalya International Airport emissions: https://doi.org/10.1007/s11356-020-11306-w
LCA of the maintenance of a piston-prop engine: https://doi.org/10.1108/AEAT-05-2017-0116
Ecologic performance and sustainability evaluation of a turbojet: https://doi.org/10.3846/aviation.2018.7085
Hydrogen fuel usage and turbojet exergetic performance: https://doi.org/10.1016/j.ijhydene.2018.02.165
Exergy analysis of a turbofan engine for UAV surveillance mission: https://doi.org/10.1016/j.energy.2015.09.006
Advanced exergy analysis of an aircraft gas turbine engine: https://doi.org/10.1016/j.energy.2015.06.071
Isparta Suleyman Demirel Airport emissions and cost: https://doi.org/10.21923/jesd.709428
Cargo aircraft engine green performance limits: https://doi.org/10.1080/15567036.2021.2017513
Biodiesel-fuelled small-scale turbojet: https://doi.org/10.1016/j.energy.2017.05.096
Gorsel kaynak havuzu:
Yasin Sohret resmi web sitesi profil gorseli: https://www.yasinsohret.com/
CF6-6 engine cutaway: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:CF6-6_engine_cutaway.jpg
Turbofan engine: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Turbofan_engine.jpg
PT6 cutaway: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:PT6_cutaway,_McGill_University.jpg
GE turbofan: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:GE_turbofan.jpg
F110-GE Turbofan Engine: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:F110-GE_Turbofan_Engine.jpg
Aircraft engine NASA: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Aircraft_engine.jpg
Sustainable Aviation Fuel Frankfurt: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Sustainable_Aviation_Fuel_advertisment_at_frankfurt_airport.jpg